Эволюция және революция


Эволюция және революция
Эволюция және революция (лат.evolutio- өрістету, revolutio-бұрылыс, өзгеріс)-дамудың қандай болса да процесінің екі өзара байланысты формалары. Тар мағынада «эволюция» ұғымы сапалы өзгерістерге дейін сандық өзгерістердің азды-көпті біртіндеп өтетін процесін білдіреді, ал революция- бұл нәрсенің немесе жүйенің секірмелі түпкілікті сапалы өзгерістері. Кең мағынада эволюция ұғымы біртіндеп сандық және секірмелі сапалы өзгерулер формасында өтетін табиғат пен қоғамның даму процессі ретінде түсініледі.
Эволюция мен революцияның арақатынасы диалектиканың сандық өзгерістердің сапалы өзгерістерге ауысуы және керісінше заңын құрайды. Метафизикалық тұрғыдан қарастырылғанда дамудың бұл екі формасы бір-бірінен ажыратылады, бөлектенеді, айырмашылықтары абсолюттендіріледі. Диалектика белгілі құбылыстың дамуын процестерге имманенті (тиісті) тән қайшылықтарды шешу ретінде түсінеді. Құбылыстың өзінің ішінде жаңа сапаға көшуге қажетті объективтік жағдайлардың біртіндеп жиналуына байланысты оның (құб.)өзіндік терістеуіне жағдай пайда болады. Бірақ құбылысты тұтастай өзгерту, жаңа сапаға айналдыру тек секіріс, бифуркация, революция ретінде өтеді.
Әлеуметтік революция бұрынғы эволюциялық процесс, объективтік және субъективтік алғышарттардың артуы негізінде дайындалады, экономикалық, әлеуметтік, саяси және рухани факторлардың біртіндеп пісуімен айқындалады. Әлеуметтік революцияның алғышарттарының қажеттілігін ескермеу солшыл көзқарастарды немесе қоғамда революцияны экспорттау теорияларын туғызады (ол қоғамда алғышарттар жоқ болса да).

Философиялық терминдердің сөздігі. - Павлодар: ПМПИ. . 2011.

Смотреть что такое "Эволюция және революция" в других словарях:

  • ЭВОЛЮЦИЯ — (лат., от evolvere развертывать). 1) военные передвижения армии или флота. 2) прогрессивное развитие форм. Словарь иностранных слов, вошедших в состав русского языка. Чудинов А.Н., 1910. ЭВОЛЮЦИЯ 1) постепенное разбитие, законы которого исключают …   Словарь иностранных слов русского языка

  • РЕВОЛЮЦИЯ —         (от позднелат. revolutio поворот, переворот), глубокое качественное изменение в развитии к. л. явлений природы, общества или познания (напр., геологич. Р., пром. Р., научнотехническая революция, культурная революция, Р. в физике, Р. в… …   Философская энциклопедия

  • ЭВОЛЮЦИЯ —         (от лат. evolutio развёртывание), в широком смысле синоним развития; процессы изменения (лреим. необратимого), протекающие в живой и неживой природе, а также в социальных системах. Э. может вести к усложнению, дифференциации, повышению… …   Философская энциклопедия

  • РЕВОЛЮЦИЯ — (фр., от лат. revolvere, revolutum перевертывать, возобновлять). Внезапная перемена, переворот в физическом или нравственном мире, прерывающий естественное течение вещей. Смуты государственные, мятеж, насильственный переворот гражданского быта.… …   Словарь иностранных слов русского языка

  • ЭВОЛЮЦИЯ — англ. evolution; нем. Evolution. 1. Развитие явления или процесса в результате постепенных непрерывных изменений, переходящих одно в другое без скачков и перерывов при сохранении качественной определенности в ходе качественно количественных… …   Энциклопедия социологии

  • Революция — от лат. revolutio (движение, обращение, круговращение). Втаком смысле это слово употреблялось в средневековой латыни; сочинениеКоперника об обращении небесных тел носит название: De revolutionibusorbium caelestium . В политике и истории… …   Энциклопедия Брокгауза и Ефрона

  • РЕВОЛЮЦИЯ — социальная коренной переворот в жизни общества, изменяющий его структуру и означающий качественный скачок в его прогрессивном развитии. Наиболее общей, глубинной причиной наступления эпохи социальной Р. является конфликт между растущими… …   Советская историческая энциклопедия

  • Революция — У этого термина существуют и другие значения, см. Революция (значения). Революция коренное преобразование в какой либо области человеческой деятельности. Революция (от позднелат. revolutio поворот, переворот, превращение, обращение) … …   Википедия

  • Революция и Гражданская война на Украине — История Украины …   Википедия

  • Революция — I Революция (от позднелат. revolutio поворот, переворот)         глубокое качественное изменение в развитии каких либо явлений природы, общества или познания (например, геологическая Р., промышленная революция, Научно техническая революция,… …   Большая советская энциклопедия

Книги

Другие книги по запросу «Эволюция және революция» >>


Поделиться ссылкой на выделенное

Прямая ссылка:
Нажмите правой клавишей мыши и выберите «Копировать ссылку»

We are using cookies for the best presentation of our site. Continuing to use this site, you agree with this.